| Hasło: Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669). Holenderski malarz i rysownik. Znaczenie hasła:
Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669). Holenderski malarz i rysownik. Był jednym z najbardziej płodnych i znaczących artystów w Europie w XVII wieku. Był czwartym synem bogatego młynarza. Studiował malarstwo zaczynając od pracowni Jana van Swanenburgha w Lejdzie, gdzie spędził trzy lata. Przez około sześć miesięcy uczył się u Pietera Latsmana w Amsterdamie. Dzięki tym dwóm malarzom, a zwłaszcza Latsmanowi i innym mu współczesnym, którzy przebywali we Włoszech, nabył umiejętności dramatycznego posługiwania się światłem i cieniem, których ci pierwsi nauczyli się od Caravaggia. Widoczne jest to już w jego wczesnych dziełach, których wybitnym przykładem jest Filozof (National Gallery, Londyn). W 1631 osiedlił się w Amsterdamie, gdzie przeżył dziesięć wspaniałych i szczęśliwych lat. W 1632 stał się sławny dzięki portretowi zbiorowemu cechu amsterdamskich chirurgów zgromadzonych wokół otwartych zwłok Lekcja anatomii doktora Tulpa (Haga, Mauritshuis). W 1934 ożenił się córką zamożnych rodziców Saskią van Uylenburgh, która stała się centrum jego życia i sztuki. Autoportret z Saskią (Gemäldegalerie, Drezno) jest dziełem pełnym radości. Malował Saskię w różnych rolach, np. jako Florę (portret w Galerii Narodowej 1635). Rembrandt bogacił się malując portrety. Wydawał duże kwoty na kolekcję sztuki i na rzeczy osobiste. W 1941 urodził się jego syn Tytus. W 1642 jego los się odmienił. Zmarła Saskia, a słynny portret zbiorowy znany jako Nocna Straż (Wymarsz Strzelców bądź Portret kompanii kapitana Fransa Banninga Cocqa, Rijksmusem) był zapowiedzią spadku popularności, ze względu na niekonwencjonalne aranżacje i nieoddawanie w równym stopniu ważności wszystkich portretowanych osób, czego życzyli sobie klienci. Następne lata zdawały się być posępne. Rembrandt zbankrutował. Jego gospodyni Hendrickje Stoffels zajęła się jednak nim i Tytusem oraz była jego modelką, a jego twórczość nadal była intensywna. Jeżeli chodzi o jakość duchową jego dzieła uzyskały większą moc. Wśród nich są takie późne dzieła jak Syndycy cechu sukienników oraz Żydowska narzeczona (Rijksmuseum). Około 600-700 obrazów, 300 rycin i prawie 2000 rysunków obrazuje rozwój jego geniuszu. Autoportrety Rembrandta, malowane od młodości po starość są analitycznym studium jego wyglądu i stanu umysłu. Najbardziej poruszające z nich są te z ostatnich lat jego życia; ogólnie mówiąc Rembrandt wykazywał szczególne natchnienie przedstawiając ludzi starszych. W pejzażu (opierając się na niektórych sugestiach Herculesa Seghersa i van Goyena) potrafił stworzyć tak wspaniałe dzieła jak Pejzaż z kamiennym mostem (Rijksmuseum). W tematyce biblijnej przeszedł od teatralnej wielkości Portretu kobiety przyłapanej na cudzołóstwie (National Gallery, Londyn) z małymi postaciami i olbrzymim tłem, do niezwykle ludzkiej interpretacji chrześcijańskich przypowieści. Umiejętności techniczne Rembrandta dorównują jego myśli. W malarstwie olejnym bogate impasto tworzy żywą substancję i bryły. W rycinach i rysunkach ujawnia się inna cecha: jest zwinny, swobodny i świeży. Ryciny również przyniosły mu znaczące sukcesy, np. Chrystus uzdrawiający chorych oraz Trzy Drzewa. Rembrandt został pochowany w Wester Kerk w Amsterdamie, a w jego domu mieści się obecnie jego muzeum.
(dodano: 11-08-2009, odsłon: 98) | |